Ile kosztuje proces cywilny?

Ile kosztuje proces cywilny?

Decyzja o wniesieniu pozwu do sądu powinna być poprzedzona dokładną analizą wysokości kosztów jakie trzeba będzie ponieść oraz uświadomieniem sobie skutków finansowych uwzględnienia/oddalenia powództwa. Innymi słowy, ile w sumie będzie kosztowała sprawa sądowa jeśli wygrasz, a ile jeśli przegrasz? Te wartości nie są sobie równe.

 

Opłaty

W większości wypadków wniesienie pozwu do sądu wiąże się z poniesieniem tzw. opłaty od pozwu, która występuje najczęściej w dwóch wariantach:

1) opłata stosunkowa, stanowiąca 5% wartości przedmiotu sporu (kwoty, której zasądzenia na naszą rzecz żądamy w pozwie), lecz nie mniej niż 30 zł i nie więcej niż 100 000 zł, przy czym opłata w sprawach o roszczenia wynikające z czynności bankowych takich jak np. udzielanie kredytów, pobierana od konsumenta (kredytobiorcy), wynosi 5% wartości przedmiotu sporu, ale nie więcej niż 1000 zł.

2) opłata stała, pobiera a w wysokości ustalonej ustawowo, w przypadku spraw o prawa niemajątkowe (gdzie nie ma wartości przedmiotu sporu) oraz w przypadku niektórych spraw majątkowych.

 

Przykłady opłat stałych w sprawach cywilnych w zależności od rodzaju sprawy:

 pozew o rozwód – 600 zł

 pozew o separację – 600 zł

 pozew o ochronę dóbr osobistych – 600 zł

 pozew o unieważnienie małżeństwa – 200 zł

 

Pisma w niektórych sprawach w ogóle nie podlegają opłacie – wnosząc je korzystamy ze zwolnienia z obowiązku uiszczenia opłaty wstępnej – z mocy ustawy, przykładowo:

 pozew o ustalenie ojcostwa lub macierzyństwa

 pozew o alimenty

 

W przypadku, gdy ze względu na trudną sytuację materialną nie możesz pokryć kosztów sądowych, masz prawo ubiegać się o zwolnienie od kosztów sądowych – w całości lub częściowo. Aby móc skorzystać z takiego zwolnienia, należy złożyć w sądzie, przed którym toczy się postępowanie stosowny wniosek – na piśmie lub ustnie do protokołu. Wniosek musi być uzasadniony i zawierać w załączeniu oświadczenie o stanie majątku (do ściągnięcia tutaj: https://bip.ms.gov.pl/Data/Files/_public/bip/sprawy_cywilne/zalacznik_do_rozporzadzenia_ministra_sp rawiedliwosci_z_dn_26_lutego_2014.pdf).

 

Wzór oświadczenia jest również udostępniany nieodpłatnie w budynkach sądów rejonowych, okręgowych i apelacyjnych.

Jeśli sąd uzna Twój wniosek za uzasadniony, , wyda stosowne postanowienie i dzięki temu uzyskasz możliwość wniesienia pozwu bez ponoszenia opłaty wstępnej i wydatków pojawiających się w toku procesu (jak np. wynagrodzenie dla biegłego sądowego). Warto mieć na uwadze, że samo złożenie wniosku niczego jeszcze nie przesądza – sąd dokona oceny zasadności wniosku o zwolnienie od kosztów badając, czy jesteś w stanie ponieść koszty sądowe bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Orzekając o przyznaniu zwolnienia od koszów lub o odmowie zwolnienia, sąd wydaje stosowne postanowienie. W przypadku niekorzystnego rozstrzygnięcia w tej kwestii, przysługuje Ci środek odwoławczy – zażalenie.

Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych mogą złożyć zarówno osoby fizyczne jak i przedsiębiorcy, jednak w przypadku przedsiębiorców nie załącza się do wniosku oświadczenia sporządzonego za pomocą wzoru wspomnianego powyżej. W tym wypadku trudną sytuację majątkową należy wykazać za pomocą dokumentów księgowych – np. rozliczeń podatkowych, sprawozdań finansowych – wszelkich dokumentów, które przedstawiają sytuację ekonomiczną danego podmiotu.

Opłacie podlega nie tylko pozew – wniesienie innych pism również może podlegać opłacie. Dokładne informacje dotyczące kosztów sądowych (opłat, wydatków oraz zwolnień) zawarte są w ustawie z dnia 28 lipca 2005 r o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

 

Jak opłacić pismo?

Opłaty można dokonać na trzy sposoby:

 przelewem, na rachunek właściwego sądu,

 gotówką, bezpośrednio w kasie sądu,

 za pomocą znaków o odpowiedniej wartości, tzw. znaków opłaty sądowej, przy czym maksymalna opłata, jaką możemy uiścić w ten sposób to 1500 zł.

 

Potwierdzenie dokonania opłaty powinno znaleźć się wśród załączników do pisma, które zostało opłacone!

W procesie strony obowiązane są ponosić nie tylko opłaty, ale także wydatki, które stanowią np. koszty przeprowadzenia dowodów czy koszty wynagrodzenia biegłego sądowego.

 

Wynagrodzenie dla kancelarii

Wysokość wynagrodzenia dla kancelarii jest w większości wypadków rezultatem indywidualnych ustaleń pomiędzy klientem a prawnikiem. Istnieje wiele sposobów rozliczenia się z pełnomocnikiem, np.:

 zapłatę z góry za poprowadzenie całej sprawy,

 opłaty częściowe (za każdą czynność, np. 200 zł opłaty wstępnej, 1000 zł za napisanie pozwu, odrębna opłata za stawiennictwo na rozprawę itd.),

 zapłata wynagrodzenia w ratach,

 rozliczenie ryczałtowe,

 opłata wstępna + koszty zastępstwa procesowego zasądzone od drugiej strony w razie wygranej,

 success fee, czyli ustalony procent od wygranej kwoty,

 ustalona stawka za godzinę pracy radcy prawnego lub adwokata.

 

Na stronach kancelarii prawnych raczej nie znajdziesz sztywnych cenników wynagrodzenia za poprowadzenie danego rodzaju sprawy, gdyż każda sprawa jest inna i wymaga różnego nakładu pracy, wiedzy specjalistycznej, przy każdej sprawie pełnomocnik dysponuje inną dokumentacja i dowodami. Istotnym jest, aby przed zawarciem umowy z prawnikiem ustalić dokładne warunki wynagrodzenia.

 

Zwrot kosztów zastępstwa

W procesie cywilnym zasadą jest, że strona przegrywająca obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). – kwestie dotyczące zwrotu kosztów procesu regulują przepisu kodeksu postępowania cywilnego (art. 98 i dalsze).

Oznacza to, że jeśli złożyłeś wniosek o zasądzenie kosztów procesu od drugiej strony i następnie wygrasz sprawę, przegrany będzie obowiązany do zwrotu kosztów, jakie poniosłeś – wszystkich opłat i wydatków). Co istotne, jeśli działałeś w sprawie bez pełnomocnika, sąd o kosztach orzeka z urzędu. Jeśli natomiast reprezentował Cię radca prawny lub adwokat, wniosek o zwrot kosztów należy złożyć do końca rozprawy poprzedzającej bezpośrednio wydanie orzeczenia. W praktyce wniosek o zasądzenie kosztów składa się już w pozwie lub odpowiedzi na pozew.

Sąd może zasądzić zwrot kosztów zastępstwa procesowego w wysokości wg norm przepisanych, tj. zgodnie ze stawkami z Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie stawek radcowskich (adwokackich) lub na podstawie spisu kosztów z zastrzeżeniem, że maksymalne wynagrodzenie prawnika zasądzone na podstawie spisu kosztów nie może być wyższe niż wynagrodzenie z rozporządzenia.

Instytucja zwrotu kosztów procesu wiąże się również z poniesieniem znacznego ryzyka finansowego, gdyż jeśli okaże się, że jesteś strona przegrywającą, sąd może zobowiązać Cię do zwrotu kosztów procesu (w tym kosztów zastępstwa procesowego) stronie przeciwnej.

 

Monika Niedźwiecka, aplikantka radcowska

Please follow and like us:

Administracja