Po zwolnieniu z pracy termin raty nadal nadchodzi, choć na koncie brakuje pensji. Sama utrata zatrudnienia nie umarza kredytu, ale nie oznacza też, że bank od razu wypowie umowę; liczy się między innymi to, czy rata zostanie spłacona i czy skontaktujesz się z bankiem.

Po utracie pracy liczą się szybki kontakt i właściwy rodzaj pomocy
- Rata nadal jest wymagalna, dopóki bank nie uzgodni z Tobą zmiany warunków.
- Restrukturyzacja może zmienić wysokość raty lub harmonogram, ale wymaga oceny i zgody banku.
- Fundusz Wsparcia Kredytobiorców dotyczy kredytu mieszkaniowego i ma ustawowe warunki.
- Ubezpieczenie od utraty pracy sprawdź w umowie, bo jego warunki mogą ograniczyć dostęp do innej pomocy.
Utrata pracy nie kasuje raty, ale sama nie rozwiązuje umowy
Największe ryzyko pojawia się wtedy, gdy po utracie dochodu przestajesz płacić i unikasz kontaktu z bankiem. Zaległość może powiększać zadłużenie o odsetki za opóźnienie, a dalsze ignorowanie wezwań może prowadzić do wypowiedzenia umowy i dochodzenia należności.
Skontaktuj się z bankiem, gdy widzisz, że kolejna rata może być zagrożona. Przedstaw, od kiedy nie masz dochodu, jakie wpływy nadal otrzymujesz i jaką kwotę jesteś w stanie płacić. Uważam, że lepiej zaproponować bankowi konkretną, możliwą do utrzymania ratę niż obiecać kwotę, która za miesiąc znów okaże się poza zasięgiem.
Przygotuj wypowiedzenie lub inny dokument potwierdzający zakończenie pracy, zestawienie dochodów i podstawowych wydatków oraz numer umowy kredytowej. Bank może poprosić o dodatkowe dokumenty; samo złożenie prośby nie zawiesza jednak raty. Do czasu podpisania nowego porozumienia obowiązuje dotychczasowy harmonogram.
Po wezwaniu z banku sprawdź, czy biegnie termin na wniosek
Gdy opóźnienie już powstało, nie odkładaj korespondencji na później. W przypadku kredytu udzielonego przez bank, zgodnie z art. 75c Prawa bankowego, po otrzymaniu wezwania do spłaty bank powinien poinformować o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację; na taki wniosek przysługuje 14 dni roboczych od otrzymania wezwania. Przy kredycie hipotecznym podobną procedurę opisuje art. 37 ustawy o kredycie hipotecznym.
| Sytuacja | Co może oznaczać | Co zrobić |
|---|---|---|
| Strata pracy, rata jeszcze nie jest zaległa | Możesz poprosić o zmianę warunków, zanim powstanie opóźnienie. | Złóż wniosek o restrukturyzację i dołącz informacje o dochodach, wydatkach oraz utracie zatrudnienia. |
| Otrzymujesz wezwanie do zapłaty | Może rozpocząć się termin na wniosek o restrukturyzację. | Sprawdź datę doręczenia, treść pouczenia i złóż wniosek w terminie wskazanym w piśmie. |
| Bank odrzuca wniosek | Przy kredycie hipotecznym powinien przekazać pisemne wyjaśnienie przyczyny odmowy. | Zachowaj decyzję i dokumenty; poproś o wyjaśnienie, jakie dane lub propozycje mogłyby zmienić ocenę. |
| Restrukturyzacja nie działa, a kredyt jest zabezpieczony hipoteką | Przepisy przewidują możliwość sprzedaży kredytowanej nieruchomości przed podjęciem czynności zmierzających do odzyskania należności. | Sprawdź warunki z art. 37 ustawy o kredycie hipotecznym i pilnuj, by ustalenia z bankiem mieć na piśmie. |
Restrukturyzacja nie jest automatycznym prawem do obniżenia raty. Bank ocenia sytuację finansową i może zaproponować zmianę harmonogramu, czasowe zawieszenie spłat albo inne rozwiązanie. Jeśli odrzuci wniosek dotyczący kredytu hipotecznego, poproś o pisemne uzasadnienie i porównaj je z dokumentami, które przekazano.
Przy kredycie mieszkaniowym sprawdź Fundusz Wsparcia Kredytobiorców
Utrata pracy może otworzyć drogę do pomocy z Funduszu Wsparcia Kredytobiorców, ale tylko wtedy, gdy chodzi o kredyt mieszkaniowy i spełnione są ustawowe warunki. Według Banku Gospodarstwa Krajowego jedną z przesłanek jest posiadanie przez co najmniej jednego kredytobiorcę statusu osoby bezrobotnej w dniu składania wniosku. Sam fakt, że obecnie nie pracujesz, nie musi więc wystarczyć.
Wniosek składa się w banku, który udzielił kredytu mieszkaniowego. Fundusz może przekazywać wsparcie przez okres do 40 miesięcy, w kwocie zależnej od raty i nie wyższej niż 3000 zł miesięcznie. Pomoc jest zwrotna: jej spłatę rozpoczyna się po dwuletniej przerwie, a po terminowym uregulowaniu 134 rat pozostała część może zostać umorzona.
Liczy się też moment złożenia wniosku. Jeśli umowa kredytu mieszkaniowego została już wypowiedziana, Fundusz nie przyzna wsparcia na tych zasadach. Nie czekaj z pytaniem o kwalifikację do chwili, gdy bank wypowie umowę, bo wtedy możesz stracić dostęp do tej ścieżki pomocy.
Ubezpieczenie od utraty pracy może ograniczyć dostęp do pomocy
Polisa brzmi jak gotowe rozwiązanie, ale jej zakres zależy od zapisów umowy. Sprawdź, jak ubezpieczyciel definiuje utratę pracy, jakie dokumenty trzeba przedstawić, kiedy ochrona się zaczyna i czy wypłata obejmuje ratę w całości, czy tylko do określonego limitu.
Przy Funduszu Wsparcia Kredytobiorców obowiązuje dodatkowe ograniczenie: wsparcia nie przyznaje się za okres, w którym przysługuje świadczenie z ubezpieczenia spłaty kredytu na wypadek utraty pracy. Pomoc może być wyłączona również wtedy, gdy zatrudnienie ustało z winy kredytobiorcy. Najpierw zestaw warunki polisy z kryteriami Funduszu, zamiast zakładać, że można korzystać z obu form jednocześnie.
Jeśli ubezpieczyciel odmówi wypłaty albo bank odrzuci restrukturyzację, zachowaj decyzję i złóż reklamację do instytucji, która ją wydała. Po zakończeniu procedury reklamacyjnej możesz zwrócić się o pomoc do Rzecznika Finansowego; reklamacja jest potrzebna, by Rzecznik mógł podjąć sprawę.
Zanim minie kolejny termin raty, ustal plan możliwy do wykonania
Najpierw ustal, ile możesz przeznaczyć na ratę po opłaceniu podstawowych wydatków, a potem przekaż bankowi tę kwotę wraz z dokumentami. Jeśli kredyt jest mieszkaniowy, osobno sprawdź możliwość uzyskania wsparcia z Funduszu; jeśli masz polisę, poproś ubezpieczyciela o potwierdzenie zakresu ochrony na piśmie.
Jeśli sprawa dotyczy wypowiedzianej umowy, wezwania do zapłaty albo odmowy restrukturyzacji, skonsultuj dokumenty z prawnikiem lub doradcą finansowym przed podjęciem decyzji, która może zwiększyć zadłużenie. Ten tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej ani finansowej.