Po podpisaniu ugody ubezpieczyciel dopłacił ustaloną kwotę, ale naprawa auta albo mieszkania kosztowała więcej. Dopłata do odszkodowania po ugodzie bywa możliwa, lecz zwykle trzeba najpierw wykazać, że porozumienie nie zamknęło danego roszczenia albo że zachodzi szczególna podstawa do uchylenia się od jego skutków. Sam fakt, że później pojawił się wyższy kosztorys, zazwyczaj nie wystarczy.

Podpisana ugoda utrudnia dopłatę, ale nie każda wypłata oznacza ugodę
- Sam przelew przyznanej kwoty nie przesądza, że roszczenie zostało ostatecznie zamknięte.
- Zakres ugody wynika z jej treści, w tym z tego, których roszczeń dotyczy i kogo obejmuje.
- Błąd w kalkulacji lub później znaleziony rachunek zwykle nie wystarczy, by uchylić się od ugody.
- Ugoda zawarta przez telefon może podlegać odstąpieniu, jeśli zawarto ją jako konsument na odległość i spełnione są warunki ustawowe.
Sam przelew od ubezpieczyciela nie zamyka sprawy
Decyzja o wypłacie i ugoda to dwie różne rzeczy. Jeśli ubezpieczyciel ustalił świadczenie w postępowaniu likwidacyjnym, a pieniądze wpłynęły na konto, możesz nadal żądać różnicy, o ile masz podstawy do wykazania wyższej szkody i roszczenie nie jest przedawnione.
Inaczej działa porozumienie, w którym obie strony robią ustępstwa, by zakończyć spór. W wyroku Sądu Najwyższego w sprawie II PK 177/15 rozróżniono uznanie roszczenia przez ubezpieczyciela od ugody, która określa świadczenie jako wyczerpujące zobowiązanie. Praktyczny próg decyzji jest prosty: jeśli podpisano dokument z warunkiem „wyczerpuje wszelkie roszczenia”, sama późniejsza zmiana wyceny nie otwiera sprawy; jeśli była tylko decyzja i przelew, sprawdź, czy nie da się dochodzić brakującej części.
Ugoda wiąże w granicach tego, co rzeczywiście obejmuje
Jedno zdanie o „zaspokojeniu wszelkich roszczeń” może oznaczać szerokie zamknięcie sporu, ale liczy się cały dokument i strony, które go zawarły. Artykuł 917 Kodeksu cywilnego opisuje ugodę jako wzajemne ustępstwa dotyczące istniejącego stosunku prawnego, a nie automatyczne zrzeczenie się każdego roszczenia związanego ze zdarzeniem.
Pokazuje to wyrok Sądu Najwyższego z 22 października 2021 r., sygn. I CSKP 76/21. Ugoda poszkodowanego z ubezpieczycielem OC może zamknąć bezpośrednie roszczenie wobec tego ubezpieczyciela, ale sama nie zwalnia sprawcy z odpowiedzialności wobec poszkodowanego; roszczenie wobec sprawcy jest odrębne i ugoda musiałaby obejmować również jego. Przed żądaniem dopłaty sprawdź więc, kto podpisał porozumienie i czy wskazano w nim konkretne świadczenie, czy całość roszczeń wobec kilku podmiotów.
Po ugodzie telefonicznej czasem można odstąpić od umowy
Jeżeli ugodę zawarto przez telefon w ramach umowy na odległość, a osoba zawierająca ją występowała jako konsument, może przysługiwać prawo odstąpienia. Rzecznik Finansowy wskazuje, że konsument ma na to 14 dni od zawarcia umowy; oświadczenie trzeba wysłać przed upływem tego terminu. Nie zakładaj jednak, że status konsumenta przysługuje automatycznie osobie poszkodowanej dochodzącej roszczenia z OC sprawcy.
Poza tym trybem nie wystarczy zwykle zadzwonić do ubezpieczyciela i powiedzieć, że proponowana kwota okazała się za niska. Zbierz zapis rozmowy lub potwierdzenie ugody, sprawdź, kto był stroną porozumienia, a jeśli prawo odstąpienia może przysługiwać, złóż jednoznaczne oświadczenie w terminie. Przy ugodzie dotyczącej własnej polisy, na przykład AC, i ugodzie z OC sprawcy sytuacja może być różna, dlatego przed wysłaniem pisma ustal, w jakiej roli zawarto porozumienie.
Sam błąd w kosztorysie nie unieważnia ugody
Najczęstsze rozczarowanie pojawia się po odkryciu faktury, dodatkowej szkody albo pominiętej pozycji w kalkulacji. Artykuł 918 Kodeksu cywilnego stawia jednak wąski warunek: błąd musi dotyczyć faktu, który obie strony uważały za niewątpliwy, a gdyby znały prawdziwy stan rzeczy, spór lub niepewność by nie powstały. Samo odnalezienie nowych dowodów co do roszczeń objętych ugodą nie wystarcza, chyba że ugodę zawarto w złej wierze.
Przed próbą zakwestionowania porozumienia zestaw jego treść z dokumentami istniejącymi w chwili podpisania: kosztorysem, zdjęciami, rachunkami i korespondencją. Jeśli problem polega na tym, że jedna strona znała istotny fakt, a druga nie, opisz dokładnie ten fakt i jego wpływ na decyzję o ugodzie. W sporze o zakres szkody sama nowa wycena może pomóc ocenić wysokość roszczenia, ale nie zastępuje podstawy prawnej do uchylenia się od zawartej ugody.
Treść dokumentów podpowiada, jaki krok ma sens
Nie zaczynaj od kolejnej reklamacji, zanim nie rozdzielisz trzech sytuacji. Poniższa tabela pokazuje, co sprawdzić w pierwszej kolejności.
| Sytuacja | Możliwy skutek | Co zrobić |
|---|---|---|
| Ubezpieczyciel wydał decyzję i przelał kwotę, bez zawierania ugody | Może pozostać roszczenie o brakującą część świadczenia | Porównaj decyzję z kosztorysem i udokumentuj pominięte koszty |
| Ugoda wyraźnie obejmuje wszystkie roszczenia dotyczące szkody | Dalsze żądanie może być zablokowane zakresem porozumienia | Sprawdź strony ugody, objęte świadczenia i ewentualne wyjątki |
| Ugoda została zawarta przez telefon, a umowę zawarto jako konsument | Może przysługiwać ustawowe odstąpienie w terminie 14 dni | Ustal datę zawarcia i wyślij oświadczenie przed końcem terminu |
| Po ugodzie pojawił się nowy dokument albo wyższy kosztorys | Nowy dowód sam w sobie zwykle nie uchyla ugody | Oceń, czy zachodzi błąd dotyczący faktu wspólnie uznanego za pewny |
Osobno sprawdź przedawnienie, bo reklamacja i ugoda to nie jedyne daty w sprawie. Kodeks cywilny przewiduje co do zasady trzyletni termin dla roszczeń z umowy ubezpieczenia, natomiast roszczenie poszkodowanego wobec ubezpieczyciela OC przedawnia się według terminów właściwych dla roszczenia wobec sprawcy. Zgłoszenie roszczenia ubezpieczycielowi przerywa bieg przedawnienia; termin biegnie na nowo od otrzymania pisemnego stanowiska o przyznaniu albo odmowie świadczenia. Nie licz terminu automatycznie od dnia podpisania ugody, bo właściwy punkt zależy od podstawy roszczenia i przebiegu likwidacji szkody.
Zanim poprosisz o dopłatę, ustal, co dokładnie zostało zamknięte
Moim zdaniem najrozsądniej zacząć od dokumentu, a dopiero potem oceniać szanse na dodatkową kwotę. Jeśli ugody nie było, przygotuj konkretne uzasadnienie różnicy; jeśli była, wskaż dokładnie, dlaczego dane roszczenie nie mieści się w jej zakresie albo jaka szczególna podstawa pozwala podważyć jej skutki.
Ten tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej. Przed wysłaniem oświadczenia o odstąpieniu, uchyleniu się od ugody lub pozwu skonsultuj dokumenty z prawnikiem, zwłaszcza gdy termin przedawnienia może upłynąć albo ugoda obejmuje roszczenia z uszczerbkiem na zdrowiu.